//////

BUDOWA KOLEJNEJ MASZYNY

Należy więc wspomnieć o pracach T. Bulla, które z początkiem lat dwudziestych bie­żącego stulecia zmierzały do ulepszenia maszyn pracują­cych z kartami dziurkowanymi. W 1932 r. wznowiono prace nad konstrukcją maszyny sterowanej programem. Prace te, jak pamiętamy, rozpoczął Babbage, kontynuował je natomiast niemiecki wynalazca K. Zuse. Zbudował on Z*1, pierwszą maszynę cyfrową sterowaną programem. Do budowy kolejnej maszyny Z-2 Zuse użył jako elemen­tów przekaźników, natomiast w 1941 r. skonstruował maszynę Z-3, pierwszą na świecie maszynę cyfrową ste­rowaną programem.

PRODUKCJA SUMATORÓW

Pod koniec dziewiętnastego wieku były księ­gowy W.S. Burroughs skonstruował oraz uruchomił pro­dukcję sumatorów wyposażonych w aparat zapisujący wyniki cyfrowe. Druga połowa lat pięćdziesiątych osie­mnastego wieku przyniosła dalszy rozwój urządzeń do pisania. I tak w 1867 r. w Stanach Zjednoczonych wpro­wadzono seryjną produkcję maszyn do pisania skons­truowanych przez K. Sholesa i K. Gliddena, a od 1877 r. produkcję tego typu maszyn podjęła znana w latach późniejszych firma Remington, która w końcowych latach XVIII w. sprzedała blisko 100000 egezemplarzy tych maszyn. 1896 r. przyniósł zorganizowanie pierwszego na świe- cie przedsiębiorstwa przemysłowego o charakterze infor­matycznym.

OPARCIE KONSTRUKCJI

Jego konstrukcja była oparta na projekcie Leibnitza. Maszynę tą wyprodukował Colmar w latach 1822-1870 w około 1000 egzemplarzach. W tym samym czasie (1834 r.) drukarz szwedzki, G. Scheutz, skonstruował maszynę różnicową, która mogła przetwarzać liczby 8-pozycyjne za pomocą czterech szeregów różnicowych. Maszyna ta obliczała oraz druko­wała tablice matematyczne. Inną interesującą maszynę liczącą opracował rosyjski profesor matematyki i mecha­niki, P.L. Czebyszew, który skonstruował w 1878 r. maszynę sumującą (sumator), a w trzy lata później maszynę, która wykonywała cztery podstawowe działania arytmetyczne.

PIERWSZA POLSKA MASZYNA

Konstruktorem pierwszej polskiej maszyny liczącej był mieszkaniec Hrubieszowa, A. Stern, który w 181 2 r. opra­cował arytmometr wykonujący cztery podstawowe działa­nia arytmetyczne. Jest on również konstruktorem maszyny (1817 r.), która pozwoliła na mechanizację procesu obli­czania pierwiastków. Rozwiązania Sterna, jakkolwiek inte­resujące, nie doczekały się szerokiego upowszechnienia. Wynikało to z’ niskiego poziomu’ mechaniki w kraju, dużego kosztu produkcji, a zwłaszcza małego zaintereso­wania tego typu maszynami. Pierwszym człowiekiem, który zorganizował produkcję maszyn na szerszą skalę był Francuz, K.T. de Colmar.

CIEKAWY KIERUNEK

Inny Francuz, Vaucanson, skonstruował w 1750 r. cał­kowicie automatyczny warsztat tkacki, który z kolei udo­skonalił w 1810 r. Jacquard.Ciekawym kierunkiem przedsięwzięć wynalazczych były prace związane z udoskonaleniem działalności oblicze­niowej dokonywanej przez różnych rachmistrzów oraz prace naukowe. Do znaczących osiągnięć należy zaliczyć prace matematyka angielskiego, K. Babbage’a. Skon­struował on w 1812 r. maszynę różnicową, która miała zautomatyzować dwie czynności: obliczanie i drukowanie tablic matematycznych. W następnych latach opracował koncepcję uniwersalnej maszyny cyfrowej. Wśród wynalazców i konstruktorów pierwszych maszyn liczących nie brakło równień Polaków.

DALSZY ROZWÓJ

Dalszy rozwój maszyn przebiegał w kilku kierunkach. Jednym z nich było tworzenie koncepcji sterowania sek­wencyjnego, które szczególnie starano się wprowadzić w przemyśle tkackim. Jako pierwsze opracowanie w tym zakresie należy przyjąć wynalazek Francuza, B. Bouchena, ogłoszony w 1725 r. a polegający na zastosowaniu taśmy dziurkowanej, która sterowała ruchem czółenka przy wyborze odpowiedniej nitki. Kontynuacją tego pomysłu było wprowadzenie w przemyśle tkackim sterowania pracą urządzeń przez kartkę dziurkowaną. Dokonał tego Francuz Falcon.

WYNIKI DZIAŁANIA

Jest on także twórcą (1664 r.) arytmometru wykonującego cztery podstawowe działania. Arytmometr skonstruowany przez Leibnitza był maszyną działającą równolegle. Wszystkie cyfry i liczby dodawane były równocześnie. Pomysł Leibnitza opierał się na osiągnięciach poprzedni­ków, tj. arytmometrze Pascala oraz koncepcji równoleg­łości ogłoszonej przez Morlanda. Leibnitz jest również autorem opublikowanej w 1879 r. koncepcji budowy binarnego kalkulatora. W tym miejscu należy wspomnieć o  pewnym odkryciu mającym wpływ na przedstawianie wyników działania. Chodzi tu o wynalazek Anglika H. Miila z 1714 r„ a mianowicie o skonstruowaniu pierwszej maszyny do pisania.